fbpx
Monika Wiśniewska Polski Counselling Terapia - Polski Psycholog w Berkshire & Online

Tylko bez paniki! Przyczyny, Rozpoznanie i Nauka

Co to są Ataki Paniki?

Ataki paniki to nagłe epizody intensywnego strachu lub dyskomfortu, które osiągają szczyt w ciągu kilku minut i towarzyszą im różnorodne objawy fizyczne i poznawcze. Epizody te nie są związane z żadnym rzeczywistym zewnętrznym zagrożeniem, co czyni je zjawiskiem psychologicznym i fizjologicznym.

Dlaczego Mamy Ataki Paniki?

Dokładna przyczyna ataków paniki jest wieloaspektowa i obejmuje kombinację czynników genetycznych, biologicznych, psychologicznych i środowiskowych. Oto niektóre kluczowe czynniki:

  1. Predyspozycje Genetyczne: Badania wskazują, że ataki paniki mogą występować w rodzinach, co sugeruje komponent genetyczny. Badania na bliźniętach wykazały wyższy wskaźnik zgodności dla zaburzenia paniki wśród bliźniąt jednojajowych w porównaniu z bliźniętami dwujajowymi.
  2. Czynniki Biologiczne: Nierównowagi w chemii mózgu, takie jak serotonina, noradrenalina i kwas gamma-aminomasłowy (GABA), mogą przyczyniać się do rozwoju ataków paniki. Amygdala, region mózgu zaangażowany w przetwarzanie strachu, również odgrywa kluczową rolę.
  3. Czynniki Psychologiczne: Osoby z określonymi profilami psychologicznymi, takimi jak wysoka wrażliwość na lęk (strach przed objawami lękowymi), są bardziej podatne na doświadczenie ataków paniki. Teorie poznawcze sugerują, że katastroficzne błędne interpretacje wrażeń cielesnych mogą wywoływać te epizody.
  4. Stresory Środowiskowe: Traumatyczne wydarzenia, znaczące zmiany życiowe lub przedłużający się stres mogą wywoływać ataki paniki u podatnych osób. Stany takie jak zespół stresu pourazowego (PTSD) i uogólnione zaburzenie lękowe (GAD) mogą również zwiększać prawdopodobieństwo wystąpienia ataków paniki.

Rozpoznanie Ataków Paniki

Ataki paniki objawiają się szeregiem objawów fizycznych i psychologicznych. Objawy te mogą różnić się w zależności od osoby, ale wspólne wskaźniki obejmują:

  1. Objawy somatyczne:
    • Palpitacje lub przyspieszone bicie serca: Nagłe i intensywne bicie serca jest znakiem rozpoznawczym ataków paniki.
    • Pocenie się: Nadmierne pocenie się, często towarzyszące dreszczom lub nagrzaniu.
    • Drżenie lub trzęsienie się: Nieustanne skurcze mięśni prowadzące do widocznego drżenia.
    • Duszenie się lub trudności w oddychaniu: Trudności w oddychaniu, często postrzegane jako duszenie się.
    • Ból lub dyskomfort w klatce piersiowej: Ostry lub tępy ból w klatce piersiowej, czasami mylony z zawałem serca.
    • Nudności lub dyskomfort brzuszny: Rozstrój żołądka, nudności lub dyskomfort żołądkowo-jelitowy.
    • Zawroty głowy, oszołomienie lub omdlenia: Wrażenie niestabilności lub zbliżającej się utraty przytomności.
    • Drętwienie lub mrowienie: Często odczuwane w rękach, stopach lub twarzy.
  2. Objawy Psychologiczne:
    • Intensywny strach przed utratą kontroli lub “szaleństwem”: Przemożne poczucie utraty kontaktu z rzeczywistością.
    • Strach przed śmiercią: Silne przekonanie, że atak doprowadzi do nagłej śmierci.
    • Derealiacja lub depersonalizacja: Poczucie oderwania od rzeczywistości lub od siebie, jak we śnie.

Co nam mówi nauka o atakach paniki?

Zrozumienie naukowe ataków paniki obejmuje współdziałanie między mózgowym obwodem strachu a autonomicznym układem nerwowym. Kluczowe elementy to:

  1. Amygdala: Ta migdałowata struktura w mózgu jest kluczowa dla przetwarzania strachu i reakcji emocjonalnych. Podczas ataku paniki amygdala staje się nadaktywna, wywołując reakcję “walcz lub uciekaj”.
  2. Oś Podwzgórze-Przysadka-Nadnercza (HPA): Ten system reguluje reakcję organizmu na stres. Gdy jest aktywowany, uwalnia hormony stresu, takie jak kortyzol, które przygotowują ciało do radzenia sobie z postrzeganymi zagrożeniami.
  3. Autonomiczny Układ Nerwowy (ANS): ANS kontroluje mimowolne funkcje ciała, w tym tętno i oddychanie. Podczas ataku paniki aktywowany jest sympatyczny odgałęzienie ANS, co prowadzi do wielu doświadczanych objawów fizycznych.
  4. Nierównowagi Neurotransmiterów: Dysregulacja neurotransmiterów, takich jak serotonina i noradrenalina, może zakłócać normalne funkcjonowanie mózgu, przyczyniając się do objawów lękowych i paniki.

Ataki paniki są złożone i wieloczynnikowe, wynikające ze skomplikowanej interakcji czynników genetycznych, biologicznych, psychologicznych i środowiskowych. Rozpoznanie objawów jest kluczowe dla zrozumienia i szukania odpowiedniego leczenia. Zrozumienie leżącej u podstaw ataków paniki nauki dostarcza wiedzy, dlaczego te ataki występują i może przyczynić się do lepszego zrozumienia swoich objawów. Jeśli Ty lub ktoś, kogo znasz, doświadcza ataków paniki, ważne jest, aby szukać profesjonalnej pomocy w celu rozwiązania tego trudnego stanu.

Cookie Consent with Real Cookie Banner